Art. 102a nie „przedłużył” starego rozporządzenia WT dla wszystkich. Tworzy czasową ścieżkę, w której inwestor może wybrać przepisy wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 obowiązujące do 19.09.2026 r. dla wskazanych projektów i postępowań. Warunkiem jest oświadczenie inwestora. MRiT potwierdziło 18-miesięczny mechanizm od 20.09.2026 r.; PIIB podaje 20.03.2028 r. jako granicę okresu.
Najpierw ustal, czy w ogóle jesteś w art. 102a
| Sytuacja | Podstawa / status | Co robi inwestor |
|---|---|---|
| Wniosek o pozwolenie na budowę | art. 102a ust. 1 pkt 1 | Jeżeli wybierasz dotychczasowe WT — składasz oświadczenie organowi. |
| Odrębne zatwierdzenie PZT/PAB | art. 102a ust. 1 pkt 2 | Oświadczenie przy wyborze dotychczasowych WT. |
| Zgłoszenie budowy | art. 102a ust. 1 pkt 3 | Oświadczenie przy wyborze dotychczasowych WT. |
| Dokumenty legalizacyjne / projekt zamienny z art. 51 ust. 1 pkt 3 | art. 102a ust. 3 | Mechanizm art. 102a stosuje się odpowiednio; oświadczenie trafia do organu prowadzącego właściwe postępowanie. |
| Budowa z art. 29 ust. 2 lub roboty z art. 29 ust. 4 bez zgłoszenia | art. 102b | To odrębna ścieżka — oświadczenie z art. 102a nie jest warunkiem. |
| Roboty wymagające zgłoszenia z art. 29 ust. 3 | brak jednoznacznego objęcia art. 102a/102b | Obszar niepewny. PIIB rekomenduje udokumentowanie wyboru, ale zaznacza brak gwarancji, że organ potraktuje stare WT jako wiążące. |
| Zmiana sposobu użytkowania | ustawa nie daje tu jasnej podstawy art. 102a | Zweryfikuj indywidualnie z organem i projektantem. |
| Sieci gazowe i inne obiekty objęte art. 7 ust. 2 pkt 2 | poza mechanizmem art. 102a–102c | Nie próbuj „naprawiać” luki oświadczeniem z art. 102a. |
Oświadczenie krok po kroku
- Ustal rodzaj formalnej sprawy. Pozwolenie, odrębne zatwierdzenie PZT/PAB, zgłoszenie budowy, legalizacja lub postępowanie naprawcze to nie to samo.
- Ustal reżim projektu. Z projektantem sprawdź, czy PZT/PAB ma być sporządzony według przepisów obowiązujących do 19.09.2026 r. Nie korzystaj z przypadkowych parametrów opisanych w internecie jako „nowe WT 2026”.
- Sprawdź, czy art. 102a obejmuje Twoją procedurę. Jeżeli sprawa wpada w niejednoznaczny obszar, nie zakładaj automatycznie, że samo oświadczenie wystarczy.
- Przygotuj jednoznaczne oświadczenie. PIIB opublikowała wzór wskazujący inwestora, konkretne zamierzenie, podstawę art. 102a oraz wybór przepisów obowiązujących do 19.09.2026 r.
- Złóż je organowi prowadzącemu postępowanie. Projektant może przygotować dokument, ale to oświadczenie inwestora.
- Przekaż kopię całemu zespołowi projektowemu. PIIB rekomenduje, by projektanci i sprawdzający znali wybrany reżim i odnotowali go w dokumentacji.
- Nie mieszaj reżimów. Po wyborze art. 102a projekt techniczny i decyzje dotyczące całego zamierzenia powinny zachować spójność z tą podstawą.
- Przed wysłaniem sprawdź prawo jeszcze raz. MRiT nadal prowadzi prace nad nowym rozporządzeniem, a obszar jest dynamiczny.
Prawo, rekomendacja PIIB i obszar niepewny — nie mieszaj tych trzech rzeczy
| Poziom | Co dziś można powiedzieć | Jak to stosować |
|---|---|---|
| Przepis | Art. 102a przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r. pozwala w wskazanych sprawach sporządzić PZT/PAB według przepisów obowiązujących do 19.09.2026 r. po złożeniu oświadczenia inwestora. | To jest podstawa ustawowa. Zakres spraw wynika z ustawy. |
| Komunikat MRiT | Resort potwierdził 18-miesięczny mechanizm i możliwość złożenia oświadczenia; prace nad nowym rozporządzeniem trwały nadal 18.09.2026 r. | Komunikat pomaga rozumieć sytuację, ale nie zastępuje tekstu ustawy. |
| Praktyczna instrukcja PIIB | PIIB wskazuje termin do 20.03.2028 r., rekomenduje jeden wybór dla całej inwestycji, kopie dla projektantów i traktowanie oświadczenia jako wiążącego, bo ustawa nie przewiduje trybu jego zmiany lub cofnięcia. | To cenna praktyka samorządu zawodowego, lecz PIIB zaznacza, że materiał ma charakter pomocniczy i nie jest wiążącą wykładnią prawa. |
| Niepewność | Sprawy wszczęte przed 20.09.2026 r., art. 29 ust. 3 oraz zmiana sposobu użytkowania mają elementy, których ustawa nie rozstrzyga wprost. | Oddziel rekomendację od obowiązku. W sprawie spornej uzyskaj stanowisko właściwego organu / obsługę prawną. |
Sprawa była już w urzędzie przed 20 września — co wtedy?
PIIB rekomenduje złożenie oświadczenia także w postępowaniu wszczętym przed 20.09.2026 r. i niezakończonym, jeśli projekt sporządzono według dotychczasowych WT. Jednocześnie Izba wprost zaznacza, że taka możliwość wynika z wykładni, a nie z wyraźnego przepisu przejściowego. To ważne rozróżnienie: w takim przypadku nie opisuj oświadczenia jako bezdyskusyjnego obowiązku ustawowego — potraktuj je jako działanie ograniczające ryzyko i potwierdź ścieżkę w organie.
Czego nie robić
- Nie wpisuj „stare WT obowiązują do marca 2028” bez wyjaśnienia — stare rozporządzenie ma status uchylonego, a działa mechanizm epizodyczny art. 102a–102c.
- Nie pozwalaj, by część branż projektu była przygotowana według jednego reżimu, a część według przypadkowych wartości z projektu nowego rozporządzenia.
- Nie stosuj oświadczenia z art. 102a do sieci gazowej tylko dlatego, że inwestycja obejmuje dom — PIIB wskazuje, że przepisy z art. 7 ust. 2 pkt 2 są poza zakresem tego mechanizmu.
- Nie zakładaj, że rekomendacja PIIB dotycząca spraw w toku albo art. 29 ust. 3 jest literalnym brzmieniem ustawy.
- Nie czekaj do ostatniego dnia z dokumentacją bez ponownego sprawdzenia stanu prawa i wymagań organu.
Checker art. 102a: czy ścieżka jest jasna?
To kwalifikator proceduralny, nie porada prawna. Wynik wskazuje, co trzeba zweryfikować przed złożeniem dokumentów.
Co możesz zrobić sam, a kiedy potrzebny jest specjalista?
Samodzielnie
- ustalić rodzaj wniosku/zgłoszenia i organ;
- pobrać wzór PIIB i wpisać dane inwestora oraz zamierzenia;
- zebrać potwierdzenie złożenia dokumentu;
- przekazać kopię projektantom i zachować ją w dokumentacji inwestycji.
Projektant / organ / prawnik
- kwalifikacja inwestycji do właściwej podstawy techniczno-budowlanej;
- sprawa w toku sprzed 20.09.2026 r. przy sporze z organem;
- roboty z art. 29 ust. 3 albo zmiana sposobu użytkowania;
- infrastruktura poza art. 7 ust. 2 pkt 1, np. sieć gazowa;
- jakakolwiek próba zmiany wybranego reżimu po złożeniu oświadczenia.
Najczęstsze pytania
Kto składa oświadczenie z art. 102a?
Oświadczenie składa inwestor organowi prowadzącemu postępowanie. Projektant może pomóc je przygotować, ale wybór reżimu i złożenie oświadczenia należą do inwestora.
Do kiedy można złożyć oświadczenie o stosowaniu dotychczasowych WT?
Art. 102a działa przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Materiał pomocniczy PIIB wskazuje 20 marca 2028 r. jako koniec okresu na złożenie oświadczenia. Przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualny stan prawa.
Czy oświadczenie trzeba złożyć w sprawie rozpoczętej przed 20 września 2026 r.?
Ustawa nie rozstrzyga tego klasycznym przepisem przejściowym. PIIB zaleca oświadczenie także w sprawach wszczętych wcześniej i niezakończonych, jeśli projekt sporządzono według dotychczasowych WT; PIIB wyraźnie oznacza to jako wykładnię, a nie literalny przepis.
Czy można wybrać stare WT tylko dla części projektu?
Art. 102a wiąże wybór z całym zamierzeniem przez projekt techniczny i decyzje dotyczące inwestycji. PIIB rekomenduje jeden spójny reżim i przekazanie kopii oświadczenia wszystkim projektantom.
Czy art. 102a obejmuje sieci gazowe?
Nie. Mechanizm art. 102a odnosi się do przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1. PIIB wskazuje, że nie obejmuje warunków technicznych dla innych obiektów z art. 7 ust. 2 pkt 2, w tym sieci gazowych.
Czy istnieje wzór oświadczenia?
PIIB opublikowała materiał pomocniczy z gotowym wzorem i instrukcją. Przed użyciem sprawdź aktualne wymagania organu i stan prawny, a treść oświadczenia powinna jednoznacznie wskazywać inwestora, zamierzenie i wybór dotychczasowych przepisów.
Powiązane materiały
Źródła i data weryfikacji
Zweryfikowano: 29.09.2026. Rozróżniamy literalny przepis, komunikat administracji oraz pomocniczą rekomendację samorządu zawodowego. Przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualny ELI/Dziennik Ustaw.